《俱舍論》對勘材料( 301 / 591)
標識序號01-12-14:
| 梵語 |
|
| 真諦譯 |
|
| 玄奘譯 |
已說受等三蘊、處、界。當說識蘊並立處、界。
|
| 英譯 |
|
| 現代漢語釋 |
已經說完了受蘊等三蘊、處、界。下面將要講識蘊及其所立的處和界。
|
對勘分析:
以四行為一組,每組自上而下分別為梵語、真諦譯、玄奘譯和梵語語法標注。
第十三頌
[梵文原典]
vijñānaṃ prativijñaptiḥ viṣayaṃ viṣayaṃ prati vijñaptir upalabdhir vijñānaskandha ity ucyate / sa punaḥ ṣaḍ vijñānakāyāḥ cakṣurvijñānaṃ yāvan manovijñānam iti / ya eṣa vijñānaskandha ukta āyatanavyavasthāyāṃ mana āyatanaṃ ca tat / dhātuvyavasthāyāṃ sa eva dhātavaḥ saspta ca matāḥ katame sapta/ ṣaḍ vijñānān yatho manaḥ // cakṣurvijñānadhātur yāvan manovijñānadhātuś ca evam atra pañca skandhā dvādaśāyātanāni aṣṭādaśa dhātavo nirdiṣṭā bhavanti / avijñaptivarjyo rūpaskandho daśāyatanāni daśa dhatavaḥ / vedanādayaḥ skandhās trāyo 'vijñaptir asaṃskṛātāni ca dharmāyatanaṃ dharmadhātuś ca vijñānaskandho mana āyatanaṃ ṣaḍ avijñānadhātavo manodhātuś ceti // nanu ca ṣaḍ vijñānakāyā vijñānaskandha ity uktam / atha ko 'yaṃ punas tebhyo 'nyo manodhātuḥ na khalu kaścid anyaḥ /
[真諦譯文]
偈曰:識陰對對視
釋曰:對對諸塵意、識、心,是名識陰。複次,若分別此識,則成六識聚,謂眼識至意識。是所說識陰。若安立入,
偈曰:或說為意入
釋曰:若安立界。
偈曰:或說為七界
釋曰:何者為七?
偈曰:謂六識意根
釋曰:眼識界乃至意識界及意界。此中五陰已說為十二入及十八界,除無教色,是色陰立為十入、十界; 受、想、行蘊、無教、無為立為法入、法界。是識陰即是意入及六識界並意界。為不如此耶?前說唯六識為識陰。若爾異此六識。何法名意界?無別意界異六識。
[玄奘譯文]
頌曰:識謂各了別 此即名意處 及七界應知 六識轉為意
論曰:各各了別彼彼境界,總取境相,故名識蘊。此複差別有六識身,謂眼識身至意識身。應知如是所說識蘊,于處門中立為意處,于界門中立為七界,謂眼識界至意識界,即此六識轉為意界。如是此中所說五蘊及十二處並十八界,謂除無表諸餘色蘊即名十處,亦名十界;受、想、行蘊、無表、無為總名法處,亦名法界。應知識蘊即名意處,亦名七界謂:“六識界及與意界。豈不識蘊唯六識身。異此說。複何為意界?更無異法。
[語言分析]
|